Herhangi bir şeyin resmi olarak kayıt edilmesine ya da kütüğe geçirilmesine tescil adı verilir. Çok sayıda uygulaması olmakla birlikte, günlük hayatta en çok karşılaşılan uygulamaları gayrimenkul tapu tescili, trafik tescili ve marka tescilidir.

Gayrimenkul tescili nedir?

Hukuki bir terim olarak tescil, gayrimenkuller üzerinde bir hakkın tesis edilebilmesi için tapu siciline düşülen kayıtlardır. Mülkiyet hakkı, geçit hakkı ve rehin hakkı gibi ayni hakların tesisinde tapu kütüğüne tescil şartı aranır. Taşınır mallarda hak kurulumu zilyetlik yani sahip olma elinde bulundurma fonksiyonu ile sağlanır.

Tescil, tapu sicilinde esas alınan temel ilkelerden biridir. Gayrimenkuller üzerine kurulan hakların mevcut durumu, idare tarafından tutulan tapu sicillerinde bulunur. Bir gayrimenkul üzerinde hakların tesis edilebilmesi için tapu siciline kayıt edilmesi yani tescili gerekir.

Miras ve kamulaştırma gibi istisnai durumlarda, hakların kurulumu tescil öncesinde de gerçekleşebilir. Ancak, hakkın kazanılması tasarrufta bulunmak için yeterli değildir. Hak sahiplerinin hakları üzerinden tasarrufta bulunabilmesi için tapu siciline tescil işleminin yapması gerekir.

Tescil nasıl yapılır?

Uygulamada tescil, tapu kütüğünde gayrimenkule ait sayfadaki aynı hakların yazılması ile yapılır. Ayni haklar gayrimenkule veya sicile, sayfa açılması esnasında tescil edilebileceği gibi daha sonra da tescil işlemleri yapılabilir. Sayfa açıldıktan sonra hali hazırdaki sayfaya işlem yapılabilmesi bazı şartlara tabidir.

Bu şartlar hak sahibinin tescil için talepte bulunması ve yetki/tescil nedeni bakımından teşvik etmesidir.

Tescil sorgulama

Taşınmazlara ilişkin tapu tescil sorgulamaları, tapu müdürlüklerinden yapılabileceği gibi e-devlet üzerinden de yapılabilir. www.turkiye.gov.tr adresinde tapu bilgileri sorgulama bölümünden kişiler tescile konu olan taşınmazların detaylarını görebilir.

Tescil belgesi

Taşınmazların tescili tapu kütüğüne yapılır. Tapu senedi ise mülkiyet haklarını ve taşınmazın tapuya tescilini gösteren resmi bir evraktır.

Tescil talepnamesi

Ticaret odalarına yapılan yeni tesciller için noter huzurunda hazırlanan ve yetkilisinin imzasının yer aldığı belgeye tescil talepnamesi adı verilir.