Medeni Hukuk’un bir dalı olan Eşya Hukuku ile kişilerin eşyalar üzerindeki hakimiyet ve hakları düzenlenmiştir. Bir başkasının ayni hakkına dayanmak suretiyle, kişinin eşya üzerindeki egemenliğini sağlayan ve bu nedenle sadece taraf olan muhataplara karşı tesis edilebilen haklara şahsi haklar adı verilir.

Şahsi haklar nelerdir?

Şahsi hakların temelinde, bir eşya üzerindeki ayni haklara dayanmak suretiyle hakimiyet kurma olanağı sağlaması ve bu yüzden yalnızca hukuki ilişkinin taraflarına karşı ileri sürülebilmesi yatar. Hak kavramı söz konusu olduğunda her hak için hak sahibi bir de borçlu olmak üzere iki taraf bulunur.

Şahsi hakların özellikleri

Ayni haklardan biri olan şahsi haklar, hamiline aralarındaki hukuki ilişkiye istinaden bir ya da birden fazla şahıstan bir şeyin verilmesini ya da yapılmasını isteme iradesini tanıyan haklardır. Hakka riayet edilmesi ya da hakka esas teşkil eden edimin yerine getirilmesini talep etme durumunda şahsi haklardan söz edilebilir.

Örneğin; bir mesken satış sözleşmesinde alıcı, evin teslim edilmesini sadece satıcıdan talep edebilir. Şahsi hakların hali hazırdaki bir eşya dışında, mevcutta bulunmayan bir eşya üzerine kurulmaları da mümkündür.

Şahsi haklara örnek

Şahıs lehine kurulan intifa ve sükna hakkı gibi ayni haklar şahsi haklar arasında yer alır. Sınırlı bir ayni hak, başka bir taşınmazın lehine kurulursa bu durumda taşınmaz lehine ayni haktan bahsedilir. Taşınmazın maliki kim ise hak ona tanınır. Taşınmazın sahibi değiştikçe hak sahibinin de değişmesine ayni irtifak adı verilir.

Şahsi haklara örnek olarak kira akdi, satış akdi gibi akitler sonucunda kurulan kişisel haklar verilebilir.

Şahsi hakların tapuya şerhi

Şahsi haklar var olan sözleşmenin tarafları bakımından bağlayıcı özelliktedir. Şahsi hakların tapuya şerh edilmesi durumunda, şahsi hakkın kuvvetlendirilmesi ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale getirilmesi sağlanır.

Şahsi hakların devri

Şahsi haklar kural olarak devir ve intikali mümkün olan haklardır. Sözleşmede aksi belirtilmediği sürece şahsi haklar devredilebilir.



KAYNAK : MİLLİ EMLAK